دنده مرده به چه معناست؟

۴۶۲۳۰۶۳۲۷

دنده مرده به چه معناست؟

تعویض دنده کار چندان دشواری نیست اما رعایت نکردن برخی نکات باعث وارد کردن لطمه به سیستم فنی خودرو و جعبه دنده می‌شود.
جعبه دنده یکی از اجزای حیاتی و مهم هر خودرو است که دارای دو نوع دستی و اتوماتیک است. در خودروهای دنده اتوماتیک، سیستم کامپیوتری خودرو بسته به میزان فشار پای شما بر روی پدال تشخیص می‌دهد که چه موقع تعویض دنده صورت بگیرد اما در خودروهای دنده دستی باید یک سری قاعده برای تعویض دنده را رعایت کنید. یکی از این موارد پرهیز از دنده مرده است.

دنده مرده چیست

دلایل خراب شدن گیربکس اتوماتیک آموزش تعمیر گیربکس آموزش تعویض روغن گیربکس اجرت تعمیر گیربکس اتوماتیک اجزای گیربکس ۴۰۵ ایرادات شایع در گیربکس علت زوزه گیربکس دانستنی های فنی خودرو

هر خودرویی بر اساس آنچه که در دفترچه نوشته شده است، در محدوده خاصی از دور موتور دارای بیشترین نیروی گشتاور است و بهتر است تعویض دنده بر در محدوده ذکر شده در دفترچه انجام بگیرد.

معمولا توصیه می‌شود که تعویض دنده بین دور موتور ۳ تا ۴ هزار انجام بگیرد، که البته در هنگام قرارگیری خودرو در سربالایی باید این محدوده کمی بالاتر برود.

حال اگر در دور موتور پایین تر از حد استاندارد اقدام به تعویض دنده کنید، خودرو توانایی و نیروی لازم برای ادامه حرکت را ندارد که به آن “دنده مرده” می‌گوییم. هنگامی که دنده مرده می‌دهیم، شتاب خودرو به شدت کاهش پیدا می‌کند و به کندی شتاب می‌گیرد.

این کار موجب می‌شود تا خودرو زودتر از حد به تعمیرات نیاز پیدا کند و همچنین باعث روغن سوزی، خرابی رینگ و پیستون و همینطور خط افتادن دیواره بوش های سیلندر در خودرو می شود.

ظاهرا کم کم این خودرو که قرار است راننده ای حرفه آنرا براند به حرکت در آمده ، ابتدا “صحیح پشت فرمان قرار گرفتیم” سپس با مفاهیم “توزیع وزن در خودرو” آشنا شدیم و در شماره قبل نحوه “شروع بی عیب و نقص و حرفه ای” را به حضورتان معرفی کردیم.حالا شما می بایستی دنده تعویض کنید.چه سنگین کردن دنده و چه سبک کردن آن.در نظر داشته باشید که این اصول برای خودرو های با گیربکس دستی و منوماتیک صادق بوده و در خصوص گیر بکس های فول اتوماتیک که امکان تعویض دستی دنده وجود ندارد،صرفا آشنایی با حالات مختلف گیربکس کافی است که مختصرا با آن اشاره می کنیم.

دسته دنده را صحیح بگیریم

همان طور که در مقاله اول به آن اشاره کردیم ، گرفتن دسته دنده از اصول اولیه رانندگی حرفه است دسته دنده را به مانند شکل در دست بگیرید . دنده هایی که از شما دور است ( دنده های ۱ , ۳ و ۵ ) را با کف دست هول دهید و دنده های که نزدیک شما قرار دارند ( دنده های ۲ , ۴ , ۶ ) را با ۴ انگشت خود بکشید . همین . به این نکته توجه کنید که در هیچ شرایطی نباید کتف شما از صندلی جدا شود .

لطفا , لطفا و لطفا از روش های نا متعارف هنگام تعویض دنده استفاده نکنید و همیشه و در همه حال بخاطر داشته باشید که خودرو با کدام دنده در حال حرکت است.

در هر لحظه از وضعیت دنده خود مطلع باشیدو بدانید که با کدام دنده خودرو در حال حرکت است.شاید این مطلب ساده به نظر آید اما زمانی که شما با سرعت رانندگی می کنید تمامی این موارد حیاتی هستند.

 

آشنایی اولیه 

هر دنده ای دامنه حرکت و سرعت موثری دارد که به دامنه دور موتور آن اتومبیل بستگی دارد . هر چه دور موتور بیشتر باشد , خودرو شما سریعتر می تواند به نقطع تعویض دنده برسد . در بین سرعت های کاربردی یک موتور , دامنه موثری وجود دارد که آن ” دامنه نیرو ” می گویند . این بازه جایی است که سریعترین سرعت گیری در آن انجام می گیرد .
اغلب گیربکس های به نحوی طراحی شده اند که بازه های مشترکی نیرویی در دنده های مختلف را فراهم می شود . نگاهی به شکل ذیل بیاندازید .

برای مثال در قسمتی که ما بین دنده های یک و دو مشخص شده است , بهترین بازه برای تعویض دنده است که در بیشتر مواقع دقیقا قبل از بازه خطر دور موتور در خودرو های مختلف است که اغلب با قرمز مشخص می شوند .

تنظیم دور موتور( REV MATCHING )

نرم دنده تعویض کردن به واقع یکی از اساسی ترین تکنیک هایی است که بسیاری از رانندگانی که حتی در مسابقات شرکت می کنند از آن اطلاع کامل نداشته و به واقع از اعمال آن در رانندگی نا توان هستند .
نرم تعویض کردن دنده نه تنها به کاهش استرس رانندگی و سر نشینان کمک می کند بلکه باعث افزایش عمر گیربکس و فشار کمتر به آن می شود و جلوگیری از انتقال وزن نا خواسته به قسمت جلو خودرو می شود .
حالا قصه این Rev Matching چیست . اجازه دهید مثالی بزنم . با دنده ۳ در حال حرکت هستید و دور موتور روی ۳۰۰۰ دور بر دقیقه . با همان سرعت به دنده ۲ بروید . دور موتور تا نزدیکی ۵۰۰۰ دور بر دقیقه بالا می آید . شما می بایستی این فاصله را با گاز دادن ( زمانی که گیر بکس در گیر نیست ) پوشش داده و پا را از روی کلاچ بر دارید . با این تکنیک شما این اجازه را خودرو نمی دهید که از ترمز موتور استفده کند و به اصطلاح برخی رانندگان قدیمی از کله کردن خودرو جلوگیری خواهید کرد .

 

سبک کردن دنده 

همان طور که خود در رانندگی شهری نیز با آن مواجه شده اید , تعویض دنده برای سبک سازی آن( برای مثال از دنده یک به دنده ۲ ) , به مراتب راحت تر و کم دغدغه تر از سنگین کردن آن است . شما کافی است دنده ها را در حداکثر دامنه نیرویی خود تعویض کرده و کمی با بازی کردن با پدال گاز دور موتور را برای دنده بعدی آماده کنید تا امکان تعوض دنده در حداقل زمان فراهم شود . لازم به توضیح است که در مسابقات , دنده ها تا در نهایت دامنه نیرو خود ( دقیقا قبلا از رد لاین دور موتور) تعویض می شوند .

سنگین کردن دنده

شما در دو حالت دنده را سنگین می کنید

۱- خودرو با دور موتوری کمتر از بازه اعمال نیرو مورد نیاز راننده در حال حرکت است ( در اصطلاح سنتی دنده مرده )

۲- شما به پیچی نزدیک شده اید و سرعت خودرو زیاد است و شما در حین ترمز گیری احتیاج به دنده سنگین تر برای عبور از پیچ دارید .

در خصوص مورد اول که تکلیف مشخص است , شما با یک تنظیم دور موتور ساده به شرح ذیل به دنده سنگین تر می روید .

۱٫۱ خودرو با دنده ۳ در حال حرکت است .

۱٫۲ پا را روی کلاچ گذاشته

۱٫۳ دنده را به از ۳ به ۲ می آوریم

۱٫۴ پا فشردن پدال گاز , دور موتور را به میزان هماهنگی می رسانیم

۱٫۵ پا را از روی کلاچ بر می داریم

اما در مورد قسمت دوم کمی اوضاع پیچیده تر است .

اول وضعیت موجود شما را بررسی می کنیم . با سرعت ( حرکت روی لیمیت ) نزدیک پیچ می شوید ,دنده ۳ , اقدام به ترمز گیری کرده و به دنده ۲ رفته و پا را به آرامی از روی کلاچ بر می دارید . به علت استفاده خودرو از ترمز موتور , وزن بیش از پیش به جلو منتقل شده و وارد پیچ می شوید و به علت توزیع وزن نا مناسب , احتمال بیش فرمانی ( سر خوردن عقب خودرو ) بسیار بالا می رود و …

راه حل چیست ؟

اگر هنوز به حد یک راننده حرفه ای نشده اید , در ابتدا از رانندگی با سرعت زیاد پرهیز کرده و قبل از پیچ سرعت را به حد مناسب رسانده و سپس دنده را سنگین کرده و با یک تنظیم دور موتور ساده به دنده سنگین تر بروید . اما این فرآیند در دنیای حرفه ای امکان پذیر نیست . فرآیندی زمان گیر که به شما اجازه استفاده از تمام مسیر شتابگیری را نمی دهد .

استفاده از تکنیک پاشنه – پنجه ( Heel and Toe ) : حالا بیاید یک حرفه ای باشیم .شرایط مشابه قبل را آنالیز می کنیم ( انتخاب دنده ها به منظور فهم بهتر بوده و صرفا یک مثال می باشد )

۱-شتابگیری با دنده ۳

 

۲– به پیچ نزدیک شده و در نقطه ترمزگیری اقدام به شتابگیری منفی ( ترمز ) می کنیم

 

۳ – دور موتور و سرعت به حدی رسیده که می توان دنده را کاهش داد. حالا پاشنه پای راست خود را با حفظ پنجه پا روی ترمز , با پا چرخش مچ پایتان , پاشنه پا را به سمت پدال گاز می بریم و کلاچ را می فشاریم .

 

۴ – گاز را با پاشنه می فشاریم تا دور موتور به حد تنظیم دور موتور .

 

۵- به دنده ۲ می رویم .

 

۶- حالا همزمان پاشنه پای راست و پای چپ را از روی پدال های گاز و کلاچ برداشته

 

۷- حال اگر ترمز گیری همچنان احتیاج بود که وضعیت فشرده پدال ترمز را حفظ می کنیم و در غیر این صورت باز هم اقدام به شتابگیری کرده و از پیچ عبور می کنیم .
شما هم اکنون بدون از دست دادن زمان و افزایش طول فاصله ترمزگیری و مهمتر از آن درگیر کردن ترمز موتور و در نهایت بر هم زدن تعادل خودرو دنده را سنگین کرده اید. در نظر داشته باشید که این تکنیک در برخی موارد بصورت ترتیبی برای چند دنده استفاده می شود ( از ۵ به ۴ / ۴به ۳ و … )

خیلی ساده نیست اما با تمرین کردن به آن می رسید .

مطالب مشابه

stickshift

رفع مشکل لرزش دنده

رفع مشکل لرزش دنده سلام خدمت مخاطبین گرامی کالا یدک پستی...

f112

نقش فیلتر هوا در خودرو چیست

نقش فیلتر هوا در خودرو چیست   در این آزمایش،...

۸۱۴

راهنمای تعمیر موتور برلیانس H330

راهنمای تعمیر موتور برلیانس خودروی برلیانس H330 یک سدان شهری...